Waarom kunnen vliegtuigen meestal niet vliegen door sneeuw en ijs?

Het kan zomaar gebeuren: je staat op het punt op vakantie te gaan. En dan begint het te sneeuwen. Het kan zomaar je vakantie in gevaar brengen, want de winterse weersomstandigheden zorgen vaak voor vertragingen en geannuleerde vluchten. Zeker als de sneeuw een paar dagen aanhoudt. Waarom is dat eigenlijk zo?

Hoe goed zijn we voorbereid op sneeuw in Nederland?

Je zou denken dat we in Nederland wel vaker met sneeuw te maken hebben gehad. Vroeger was het heel normaal dat er weken lang een pak sneeuw in Nederland lag. Maar de laatste jaren zijn er geen strenge winters meer. En (een dik pak) sneeuw is er ook niet meer elk jaar. Daarom wordt er al jaren niet meer geïnvesteerd in voorzieningen die goed bestand zijn tegen winterse omstandigheden. Landen met veel strenge winters, zoals de Scandinavische landen en Alpenlanden, doen dit wel en hebben vaak (veel) minder problemen in het vliegverkeer dan in Nederland.

Waarom kan een vliegtuig niet de lucht in tijdens sneeuw?

Natuurlijk is gladheid een belangrijke reden dat vliegtuigen aan de grond blijven. Want de start- en landingsbanen moeten continu worden schoongeveegd en bestrooid. Dit kost tijd en daardoor kunnen niet alle vluchten opstijgen en landen volgens de planning. Maar niet alleen gladheid speelt een rol bij het schrappen van vluchten door sneeuw. Als het vriest, kunnen de kleppen en mechanica ook vastvriezen. En dat is gevaarlijk, want als een vliegtuig niet voldoende ijsvrij is, bestaat er kans op neerstorten. Gelukkig is daar wel een oplossing voor: de-icen.

Wat houdt het de-icen van een vliegtuig in (en waarom duurt dat zo lang)?

De-icen is het ontdooien van de sneeuw en het ijs op een vliegtuig, er wordt een speciale laag op het toestel wordt gespoten om hem ook in de lucht ijsvrij te houden. Voor het de-icen is er voldoende personeel nodig. Alleen vaak komt sneeuw snel en onverwachts, waardoor er meestal onvoldoende mankracht paraat is. Maar ook wanneer er (op een gegeven moment) voldoende mankracht is, moeten al die vliegtuigen wel naar  de-icingsplek, een specifieke plek op de luchthaven waar dit gebeurt. Zo ontstaat er een file van vliegtuigen die allemaal door diezelfde ‘wasstraat’ moeten voordat ze kunnen vertrekken. En zo kan de vertraging flink oplopen.

Waarom investeert Schiphol niet in meer de-iciningsplekken?

Het is relatief duur om meer plekken en personeel voor de-icing te realiseren. Zeker omdat het in Nederland relatief weinig sneeuwt of vriest. Het heeft daarom pas echt zin als je in een land woont waar je elk jaar te maken krijgt met winterse omstandigheden.

Hoe bevriezen vliegtuigen niet in de lucht?

De de-icingslaag wordt dus op vliegtuigen gespoten zodat ze ijsvrij blijven. Dit wordt al snel gedaan als het ook maar een beetje koud begint te worden. Maar ook zonder winterse omstandigheden kan een vliegtuig hoog in de lucht bevriezen door de kou. Om dat te voorkomen hebben vliegtuigen ingebouwde verwarmingselementen. Een piloot hoeft daarom nooit de vliegtuigruit te krabben. Ook wordt de warme lucht van de motoren naar de vleugels geblazen, zodat deze niet kunnen bevriezen.

Bronnen: De Volkskrant, De Telegraaf, Schiphol Newsroom. Foto: ANP.