Natuurbranden komen in Nederland steeds vaker voor. Maar niet alleen in ons land, ook in andere landen krijgen we er vaker mee te maken. Door droogte, hitte en harde wind kan een kleine brand zich razendsnel ontwikkelen tot een gevaarlijke situatie. En of je nu thuis, onderweg of op je vakantieadres met een echte brand wordt geconfronteerd: het is belangrijk om te weten wat je kunt doen.
Als je nog thuis bent: bereid je goed voor
Een veilige vakantie begint al thuis. Controleer voor vertrek het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hoewel deze adviezen niet verplicht zijn om te volgen, geven ze waardevolle informatie over risico’s in een gebied.
Google Maps kan ook handig zijn, zowel vooraf als tijdens je reis. Op de kaart worden namelijk ook natuurrampen weergegeven met icoontjes, waaronder een vuuricoon voor actieve branden. Klik je op zo’n icoon, dan zie je actuele updates, veiligheidsinformatie en relevante nieuwsberichten over de situatie in dat gebied.
Daarnaast is het verstandig om je reisverzekering te controleren. Niet elke polis dekt schade of extra kosten door een natuurbrand. Sommige verzekeraars bieden een aanvullende natuurrampdekking. Ook is het slim om lokale noodnummers alvast in je telefoon op te slaan, zoals brandweer en ambulance.
Bij een vermoeden van brand
Wanneer je (onderweg) op vakantie bent en rook ziet of een brandlucht ruikt, probeer dan eerst afstand te nemen van de rook. Loop of rijd van de rook af, bij voorkeur richting een open, rookvrij gebied of een verharde weg. Vermijd droge vegetatie, heuveltoppen en smalle paden waar vuur zich sneller kan verspreiden. Ga nooit op de rook af om te kijken wat er aan de hand is; natuurbranden kunnen zich razendsnel verplaatsen.
Kijk vervolgens (op een veilige plek) of er al informatie beschikbaar is. Dat kan via lokale nieuwszenders, de radio, apps van lokale autoriteiten of door navraag te doen bij de receptie van je accommodatie of bij mensen in de buurt. In veel vakantielanden worden waarschuwingen voor natuurbranden snel gedeeld via officiële kanalen.
Is er nog niets gemeld of blijft de situatie onduidelijk, dan is het belangrijk om zelf de hulpdiensten te waarschuwen. Binnen Europa bel je altijd 112, ook als je niet zeker weet of het echt om een brand gaat. Buiten Europa gebruik je het lokale noodnummer; dat kun je vooraf opzoeken via het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken of via de receptie van je accommodatie.
In Nederland kun je overigens ook gebruik maken van de 112NL app. Je kunt er net als met een gewone telefoon mee bellen, maar met extra voordelen: je kiest met één knop welke hulpdienst je nodig hebt en als je toestemming geeft, wordt ook je locatie direct doorgegeven. Daarnaast kan de meldkamer met je chatten wanneer je niet goed kunt horen of spreken en vertaalt de app het gesprek automatisch in jouw voorkeurstaal.
Wanneer de brand jouw kant op komt
Komt een natuurbrand jouw kant op en is de situatie dreigender, dan is het allereerst belangrijk om zo kalm mogelijk te blijven. Ben je binnen (op je vakantieadres), sluit dan ramen en deuren om rook buiten te houden en volg via lokale radio, nieuwsapps of officiële kanalen welke routes veilig zijn. Ga niet zelf op onderzoek uit; natuurbranden kunnen zich onverwacht en razendsnel verplaatsen.
Ben je buiten, neem dan direct afstand van rook en vuur. Beweeg ook hier richting een open, rookvrij gebied of een verharde weg en vermijd droge vegetatie of heuveltoppen waar vuur sneller kan overslaan. Zoek zo snel mogelijk een veilige plek op en volg de aanwijzingen van hulpdiensten.
Het Rode Kruis adviseert ook om, als het nog kan, je auto klaar te zetten met de neus naar de weg en een tas gereed te hebben met belangrijke spullen zoals paspoorten, medicijnen, water en opladers. Neem in een noodsituatie alleen het hoognodige mee, want veiligheid gaat voor alles. Draag verder (katoenen) kleding die beschermt.
Wat zijn je rechten als je vakantie door een natuurbrand anders verloopt?
Een natuurbrand kan er natuurlijk ook voor zorgen dat je vakantie niet doorgaat, moet worden afgebroken of dat je extra kosten maakt. En we hebben het al een beetje benoemd, maar wat je rechten zijn, hangt af van hoe je hebt geboekt en welke verzekering je hebt.
Bij een pakketreis (een vlucht en verblijf bij één aanbieder) heb je de meeste bescherming. Als de reisorganisatie de reis annuleert vanwege een onveilige situatie, heb je recht op geld terug of een alternatief. Word je tijdens je vakantie geëvacueerd of moet je eerder terug, dan moet de reisorganisatie zorgen voor hulp en eventueel vervangend verblijf.
Bij losse boekingen, zoals een apart vliegticket of losse accommodatie, ben je afhankelijk van de voorwaarden van de aanbieder. Luchtvaartmaatschappijen zijn niet verplicht om kosten te vergoeden als de vlucht wel kan plaatsvinden maar jij niet kunt reizen door een natuurbrand in de regio.
Een reisverzekering kan soms uitkomst bieden, maar alleen als natuurrampen zijn meeverzekerd. Controleer de polisvoorwaarden van je verzekering dus altijd goed. Sommige verzekeraars noemen bosbranden volgens de ANWB letterlijk. Andere hebben het over ‘natuurramp of -geweld’, waar bosbranden dan onder vallen.
Hoe kun je zelf natuurbranden helpen voorkomen?
En tot slot: veel natuurbranden ontstaan door menselijk gedrag, vaak zonder kwade bedoeling. Gooi bijvoorbeeld nooit sigarettenpeuken in de natuur en laat geen afval achter; door de zon kan één blikje of stukje glas al een natuurbrand veroorzaken. Gebruik alleen barbecues of kooktoestellen op daarvoor bestemde plekken en zorg dat open vuur altijd volledig is gedoofd voordat je weggaat. Parkeer je auto verder nooit in hoog, droog gras, omdat een hete uitlaat of katalysator brand kan veroorzaken.
(Bron: Brandweer, ANWB, Rode Kruis, NOS, Rijksoverheid, Politie. Foto: Shutterstock)
Reacties
Wil jij iets delen over dit bericht? Maak gemakkelijk jouw account aan of login om te reageren.